Ga direct naar de activiteit

Spelling oefenen in het vijfde leerjaar: samenstellingen

Spelling oefenen in het vijfde leerjaar: samenstellingen — oefenvoorbeeld

Ontleed woorden uit de schooldag en schrijf ze weer als één samenstelling. Deze oefenroute voor het vijfde leerjaar gebruikt onder meer schoolpoort, brooddoos en turnzaal.

Kies deze route op basis van wat al in de klas is aangeboden. De leerjaarindeling is een startpunt; stem de woorden en de hoeveelheid werk af op de leerling.

Delen van een samengesteld woord herkennen

Een samenstelling kan uit twee herkenbare delen bestaan, zoals regen en jas in regenjas. Zoek de delen en bespreek wat het nieuwe woord betekent. Schrijf de volledige samenstelling vervolgens aan elkaar. Deze oefening gebruikt overzichtelijke voorbeelden; tussenletters, koppeltekens en andere bijzondere gevallen vragen een aparte uitleg.

Acht voorbeeldwoorden

  • schoolpoort
  • fietspad
  • regenjas
  • brooddoos
  • leesboek
  • speelplaats
  • turnzaal
  • zaklamp

Oefen zelf

Maak de samenstelling en gebruik het woord daarna in een eigen zin.

  • school + poort = …
  • brood + doos = …
  • turn + zaal = …
  • zak + lamp = …

Verbetersleutel

  • 1. schoolpoort
  • 2. brooddoos
  • 3. turnzaal
  • 4. zaklamp

Aanpak voor de leerkracht of thuis

Laat de leerling vertellen wat er verandert als je de delen combineert. Een regenjas is geen willekeurige jas: het eerste deel maakt de betekenis specifieker. Bespreek ook fietspad en speelplaats. Laat vervolgens één woord bedekken, de delen afzonderlijk opschrijven en het volledige woord zonder spatie noteren.

Minder of meer uitdaging

Maak de taak eenvoudiger met twee losse woordkaartjes die samen één woord vormen. Maak de taak moeilijker door zelf een omschrijving te laten formuleren zonder de samenstelling te noemen. Een klasgenoot raadt het woord en schrijft het op. Controleer steeds de volledige schrijfwijze, ook wanneer de betekenis goed werd geraden.

Speel met de voorbeeldwoorden

Zoek hieronder precies de acht woorden uit deze oefenroute. Alle woorden staan van links naar rechts of van boven naar beneden. Lees een gevonden woord hardop, bedek daarna de lijst en schrijf het zelf. De woordzoeker vult de schrijfopdracht aan.

5e leerjaar – woordbeelden zoeken

8 woorden · 14 × 14 vakjes · Lezers · Rustig

Klik of tik op de eerste en laatste letter, of sleep over het woord. Met het toetsenbord: pijltjestoetsen om te bewegen, Enter of spatie voor begin en einde, Escape om te annuleren.

Een hint markeert kort de eerste letter van één overgebleven woord. Je voortgang wordt alleen op dit apparaat bewaard als lokale opslag beschikbaar is.

BROODDOOSIZXAITUNPKRIRTZKRTZSSJFANGOLEPWUZPCLFWHGJOZYVRUEHEIOTFQQARNNXEOEENLBSJKEKZJLOSTIPMFTLGNAJPLBSMOATUAEXABLPOPLYIQOMNOLYAOEANOZQQPJRIHAOKDLRTLXGAUKMTRBEUFDZOSSHGBSTIUSHVBVZHIOEIPEZOJNRLMEPSB
  • schoolpoort
  • fietspad
  • regenjas
  • brooddoos
  • leesboek
  • speelplaats
  • turnzaal
  • zaklamp

Schakel JavaScript in om woorden te selecteren en je voortgang te bewaren. Je kunt het rooster en de woorden hierboven al bekijken.

Werkblad downloaden (PDF)

Oplossing downloaden (PDF)

Gebruik eerst het werkblad zonder markeringen. De oplossing hoort bij hetzelfde rooster. Het eerdere schrijfwerkblad met verbetersleutel blijft daarnaast beschikbaar.

Van oefenen naar een woordspel

Neem de voorbeeldwoorden over in een puzzelmaker of gebruik de eigen woorden uit de klas. Bespreek de betekenis vooraf en sluit af met schrijven zonder voorbeeld. De spellen zijn aanvullend op de schrijfopdracht.

Printmateriaal

Het bijbehorende werkblad en de verbetersleutel staan samen in het printbestand. Geef eerst alleen het leerlingblad; bewaar de tweede pagina voor de begeleider.

Download werkblad en verbetersleutel (PDF, 2 pagina’s)

Verder in het lager onderwijs

Gebruiksmeting

Help Doordenken met tellingen van gespeelde activiteiten en PDF-downloads. Geen namen, IP-adressen, woorden of boodschappen in de statistieken. Je keuze blijft 180 dagen in een voorkeurscookie. Zonder toestemming blijft alles werken.